Oceniałem, wraz z Piotrem Kowalczykiem, prezesem zarządu IAB Polska, Magdaleną Szmidt, dyrektorem zarządzającym Mosqui.to i Anną [...]]]> Mam zaszczyt uczestniczyć w pracach jury tegorocznej edycji konkursu Złota Strona Emitenta organizowanego przez Stowarzyszenie Emitentów Giełdowych. Po pierwszym etapie wyłonione zostały 43 spółki zakwalifikowane do II etapu. Strony internetowe tych spółek były następnie oceniane przez jurorów w siedmiu kategoriach.

Oceniałem, wraz z Piotrem Kowalczykiem, prezesem zarządu IAB Polska, Magdaleną Szmidt, dyrektorem zarządzającym Mosqui.to i Anną Janus, prezesem zarządu Ipo.pl, spółki w kategorii Innowacyjność komunikacji. Przystąpiłem do tego zadania z dużym entuzjazmem, bo jak część czytelników naszego bloga wie, aktywnie promuję stosowane na rozwiniętych rynkach kapitałowych rozwiązania z zakresu web 2.0 w komunikacji z inwestorami.

Dokładne przeglądanie serwisów internetowych badanych spółek odbierało mi stopniowo ten początkowy entuzjazm. Okazało się, że wśród 43 liderów – spółek, które dostały najwięcej punktów w I etapie konkursu – prawie żadna nie stosuje narzędzi chociażby zbliżonych do tych, które są powszechne na takich rynkach, jak USA, Wielka Brytania, czy Francja.

Najnowocześniejszym narzędziem komunikacji działu IR spółki z inwestorami jest adres e-mail podany w serwisie. Bardzo często nawet nie imienny, tylko adres typu inwestorzy@nazwaspolki.pl. Stosunkowo powszechna jest funkcjonalność newslettera – narzędzie rewolucyjnego w… II połowie lat 90. XX wieku. Kilka spółek pokusiło się o feedy RSS, czym wzbudziły moje zainteresowanie i zdobyły dodatkowe punkty.

Prawie żadna spółka nie ułatwia inwestorom dostępu do swoich historycznych wyników finansowych publikując je w formie chociażby arkusza Excell, nie mówiąc już o danych dostępnych w formacie XBRL. W zdecydowanej większości przypadków inwestor musi dokopać się do pojedynczych danych zapisanych w tabelach raportów okresowych (opublikowanych oczywiście w plikach .pdf) i ręcznie przepisywać te dane do swoich modeli. Inwestorzy instytucjonalni oczywiście mają dostęp do danych za pośrednictwem płatnych serwisów Reutersa czy Bloomberga. A inwestorzy indywidualni? Przecież wielu z nich stara się analizować spółki fundamentalnie i opublikowanie danych finansowych w wygodnym dla nich formacie znacząco ułatwi im pracę.

Kilka spółek zamieszcza w swoich serwisach nagrania w formie webcastów z walnych zgromadzeń akcjonariuszy. To dobrze, ale czemu nikt nie posunął się dalej i wzorem spółek z dojrzałych rynków nie nagrał krótkiego, 15-minutowego podcastu z komentarzem prezesa lub dyrektora finansowego do ostatnich wyników finansowych? Ipody i inne odtwarzacze mp3 są przecież od dawna popularne i wielu inwestorów odsłuchuje na nich komentarze do wyników finansowych, jeśli nie mieli czasu uczestniczyć w telekonferencji na temat wyników. Tak jest na Zachodzie (nie lubię używać tego argumentu, bo uważam, że GPW jest częścią globalnego systemu finansowego, ale w tym przypadku – przepraszam – muszę). Tak mogłoby być też w Polsce.

Jedna z ocenianych spółek (nie wymienię jej nazwy z uwagi na chęć utrzymania posta w neutralno-pozytywnej atmosferze) postanowiła jakiś czas temu zaangażować się w działania w mediach społecznościowych. Eksperci od komunikacji tej spółki założyli jej profil na Facebooku i… na tym zakończył się ich entuzjazm, bo jedyne dwa wpisy na profilu są z jednego dnia w połowie lipca. Spółka ma 6 fanów i smutną, martwą tablicę.

Po dokładnej analizie serwisów internetowych 43 spółek mam wrażenie, że myślenie o komunikacji w internecie sprowadza się do unowocześniania layoutu stron. Układ graficzny serwisów, ich stylistyka pokazuje, że strony polskich spółek nie odstają od światowych standardów. Pod tą warstwą wizualną nie widać jednak prawie wcale strategicznej koncepcji, jak komunikować się z inwestorami.

Znamy już 12 spółek, które przeszły do trzeciego, finalnego etapu konkursu. Zwycięzców wyłoni kapituła konkursu, w skład której wchodzą przedstawiciele instytucji rynku kapitałowego i osobistości polskiego internetu. Jednak nawet zdobycie nagród w konkursie nie oznacza, że praca nad doskonaleniem serwisów internetowych się kończy. Ta praca trwa, tak długo, jak będzie zmieniał się internet i oczekiwania jego użytkowników. Ulepszając serwisy internetowe warto spoglądać na to, czego już dokonało wiele spółek z rozwiniętych rynków kapitałowych, gdzie do prowadzenia relacji inwestorskich nie wystarczy obecność na kilku konferencjach rocznie, a komunikację prowadzi się cały czas pamiętając, że celem eksperta od IR jest także przyciągnięcie do spółki inwestorów, którzy nigdy wcześniej nie mieli z nią styczności.

Pozdrawiam,

Piotr Biernacki

Pod względem struktury obrotów wszystko wróciło do wieloletniej normy, tzn. udział trzech głównych grup inwestorów (indywidualni, instytucjonalni krajowi oraz zagraniczni) wynosi po ok. 1/3. Warto przypomnieć, że udział inwestorów indywidualnych spadał sukcesywnie [...]]]> Kilka dni temu Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie opublikowała wyniki badania aktywności poszczególnych grup inwestorów na GPW i NewConnect w I półroczu 2009 r.

Pod względem struktury obrotów wszystko wróciło do wieloletniej normy, tzn. udział trzech głównych grup inwestorów (indywidualni, instytucjonalni krajowi oraz zagraniczni) wynosi po ok. 1/3. Warto przypomnieć, że udział inwestorów indywidualnych spadał sukcesywnie przez poprzednie dwa lata i osiągnął w II połowie 2008 roku historyczne minimum na poziomie 17%. W tym samym okresie najwyższy (46%) był udział inwestorów zagranicznych.

Czy tym razem, inaczej niż w poprzednich cyklach koniunkturalnych, inwestorzy indywidualni wykazali się najlepszym wyczuciem rynku? Znaczący wzrost ich udziału w obrotach oznacza, że zwiększali swoją aktywność w okresie, gdy kursy akcji na GPW osiągnęły swoje dotychczasowe minimum w obecnie trwającym kryzysie. W poprzednich cyklach to inwestorzy zagraniczni pierwsi wracali na pogrążoną w bessie giełdę i, kupując najtaniej, pierwsi wychodzili z inwestycji notując wysoki wzrost, gdy zaczynała się hossa.

Z punktu widzenia doradców od relacji inwestorskich powrót inwestorów indywidualnych na giełdę jest istotny, bo stanowi wskazówkę, jak alokować w najbliższych miesiącach środki na komunikację z poszczególnymi grupami. Warto znowu pomyśleć o rozwinięciu komunikacji skierowanej do tej grupy, skoro zarabiając na ostatnich wzrostach są oni gotowi do inwestowania większych środków w nowe cele inwestycyjne.

Od czasu, gdy w 2006 i 2007 roku inwestorzy indywidualni byli aktywni na giełdzie, dużo się zmieniło w zakresie kanałów komunikacji, z których oni korzystają. Szczególne znaczenie ma pojawienie się i dynamiczny wzrost mediów społecznościowych, takich jak portale społecznościowe i mikroblogi. Szeroko wykorzystywane w komunikacji przez spółki w USA i Wielkiej Brytanii, stanowią one otwarte okno możliwości dla tych polskich spółek, które jako pierwsze odszukają polskich inwestorów korzystających z tych mediów.

Warto też wspomnieć, że udział poszczególnych grup inwestorów w obrotach na NewConnect pozostaje na niezmienionym poziomie: z 90-procentowym udziałem nadal dominują inwestorzy indywidualni.

Pozdrawiam,

Piotr Biernacki

Większość domów maklerskich ma do czynienia z relacjami inwestorskimi tylko w przypadku prowadzenia pierwszych ofert publicznych lub [...]]]> Komisja Nadzoru Finansowego zatwierdziła przedwczoraj prospekt emisyjny Ipopema Securities SA. Ten dom maklerski stanie się więc drugim, po IDM SA, brokerem notowanym na GPW, a trzecim, po notowanym na NewConnect Wrocławskim Domu Maklerskim SA, brokerem mającym status spółki publicznej.

Większość domów maklerskich ma do czynienia z relacjami inwestorskimi tylko w przypadku prowadzenia pierwszych ofert publicznych lub wtórnych emisji spółek, które są ich klientami. Mam wrażenie, że z tego powodu traktują oni IR jako działania prowadzone projektowo, mające charakter wsparcia sprzedaży akcji sprzedawanych inwestorom. Powoduje to czasem trudności w komunikacji między nimi a agencjami IR, które od kilku lat prawie zawsze wchodzą w skład konsorcjum doradców prowadzących ofertę publiczną. Brakuje podejścia strategicznego, długoterminowego, w którym celem prowadzenia relacji inwestorskich nie byłaby sprzedaż akcji po jak najwyższej cenie, a uzyskanie fair value – godziwej wyceny oraz zbudowanie trwałego wizerunku transparentnej korporacji w grupie docelowej, jaką są obecni akcjonariusze i potencjalni inwestorzy.

Dom Maklerski IDM SA od debiutu w 2005 roku doświadczył zarówno okresów uwielbienia przez inwestorów, jak i takich czasów, gdy odwracali się od niego. Cztery lata doświadczeń w kontaktach z inwestorami – trudną i wymagającą grupą docelową – to już dostatecznie długi czas, by szefowie IDM SA nauczyli się prowadzenia partnerskiego dialogu z nimi. Widać efekty tej nauki, bo nie przypominam sobie przypadku, żeby IDM SA przeprowadzał ofertę publiczną bez udziału agencji prowadzącej dla jego klienta relacji inwestorskich.

Teraz Ipopema wchodzi na tę samą ścieżkę. Zarząd brokera będzie co jakiś czas siadał z inwestorami do rozmów o strategii, osiągniętych wynikach finansowych i planach na przyszłość. Takie spotkania, prowadzone z innej pozycji niż sprzedawcy akcji, pozwolą zarządzającym Ipopemy spojrzeć na potrzeby i problemy inwestorów z innej perspektywy.

Sądzę, że doświadczenia IDM SA, a wkrótce Ipopema SA, powoli będą zmieniały także podejście innych menedżerów domów maklerskich na rolę relacji inwestorskich na rynku kapitałowym. IR służy przecież budowaniu partnerskiego dialogu pomiędzy zarządem spółki a inwestorami, a nie wyłącznie wsparciu sprzedaży akcji w ofercie publicznej.

Pozdrawiam,

Piotr Biernacki

Spotkanie relacjonowałem na żywo na Blipie, [...]]]> Dziś w siedzibie Euro RSCG Sensors odbyło się spotkanie Polskiego Instytutu Relacji Inwestorskich. Gościem PIRI był pan dr hab Sebastian Buczek, założyciel i prezes zarządu Quercus TFI, wcześniej wieloletni prezes i zarządzający ING Investment Management. Sebastian Buczek jest także znanym komentatorem polskiego rynku kapitałowego, prowadzi m.in. bloga Sebastian Buczek komentuje.

Spotkanie relacjonowałem na żywo na Blipie, zapis można znaleźć tutaj, pod datą 22 kwietnia 2009. Kilka ciekawszych moim zdaniem wypowiedzi:

• Jako osoba kontaktująca się często ze spółkami notowanymi na GPW, Sebastian Buczek nie zauważył, żeby znacząco zmieniła się ich polityka informacyjna w okresie kryzysu. Spółki, które utrzymywały dobre relacje inwestorskie nadal to robią. Natomiast spółki, które nie dbały o inwestorów mniejszościowych, nie zmieniły swojego postępowania. Najgorzej pod tym względem jest w wielu małych spółkach, w których trudno umówić się z kimkolwiek na spotkanie.
• Zarządzający w Quercus TFI podchodzą do inwestowania na podstawie analizy fundamentalnej i raczej unikają spółek, z którymi nie można nawiązać dialogu, spotkać się, porozmawiać, zadać pytań.
• Od tego, czy spółka formalnie zadeklarowała wypełnianie wszystkich Dobrych Praktyk, ważniejsze jest, jak faktycznie się zachowuje, czy szanuje inwestorów mniejszościowych.
• Zdaniem Sebastiana Buczka bardzo istotne jest, żeby spółki podając wyniki finansowe pokazywały uczciwie swoją sytuację biznesową, nie próbowały “poprawiać” wyniku różnymi operacjami księgowymi. Ta uczciwość jest dla niego ważniejsza niż kilka milionów złotych zysku w tę, czy w inną stronę.
• Jednym z podstawowych kryteriów inwestycyjnych jest jakość zarządu. Dla osób podejmujących decyzję o zaangażowaniu kapitałowym istotne jest, kto kieruje spółką oraz jakość strategii rozwoju, która jest pochodną standardów pracy zarządu.

W drugiej części spotkania przedstawiłem krótką prezentację na temat możliwości wykorzystania nowych mediów internetowych w prowadzeniu relacji inwestorskich.

IR 2.0 w Polsce to dopiero przyszłość. Ale na rozwiniętych rynkach kapitałowych jest już faktem. Im szybciej polskie spółki zrozumieją to i zaczną funkcjonować w świecie, gdzie relacje buduje się na partnerskich zasadach z wszystkimi uczestnikami rynku, tym większą będą miały szansę wygrania wyścigu po kapitał.

Pozdrawiam,

Piotr Biernacki

Same wydarzenia poprzedzające i towarzyszące upadłości spółki zostały już dość szczegółowo opisane (m.in. tu i tu), natomiast chciałbym zwrócić uwagę na kilka aspektów całej sprawy, o których [...]]]> Od kilkunastu dni na rynku mówi się o sprawie bankructwa Perfect Line SA i jego wpływie na nasz rynek kapitałowy, a zwłaszcza na jego najmłodszą część, czyli na NewConnect.

Same wydarzenia poprzedzające i towarzyszące upadłości spółki zostały już dość szczegółowo opisane (m.in. tu i tu), natomiast chciałbym zwrócić uwagę na kilka aspektów całej sprawy, o których nie mówi się w ogóle, albo przynajmniej niedostatecznie na forum publicznym.

Po pierwsze, mam wrażenie, że ani spółka, ani Autoryzowany Doradca (Kancelaria Ruciński i Wspólnicy), ani sama GPW nie do końca wiedzieli, jak zarządzać informacją w tej w sumie kryzysowej sytuacji. Perfect Line poinformowała rynek raportem w dniu 3 kwietnia o g. 16:38 o złożeniu do sądu wniosku o upadłość likwidacyjną. Wniosek, jak wynika z raportu, został złożony dzień wcześniej. Skąd więc tak długie, ponad 24-godzinne opóźnienie w przekazaniu tej informacji? Raport nie był przecież długi, ani skomplikowany i trudno przypuszczać, że zarząd “powziął informację” o złożeniu wniosku później, niż sam ten wniosek podpisał. Są informacje na tyle neutralne, że kilkunastogodzinne opóźnienie w ich przekazaniu raczej nikomu nie szkodzi, ale informacja o planowanej upadłości raczej do tej kategorii nie należy.

Pierwsza spółka upadająca na NewConnect – może nie do końca wiedziała, jak o tym poinformować. A Autoryzowany Doradca też pierwszy raz spotkał się z takim przypadkiem. Z kolei Giełda po raz pierwszy stanęła wobec konieczności zawieszenia Autoryzowanego Doradcy. Władze Giełdy nie były do tego najwyraźniej przygotowane, skoro po uchwale nr 172/2009 z 10 kwietnia w sprawie zawieszenia Kancelarii Ruciński i Wspólnicy w prawach Autoryzowanego Doradcy na okres 6 miesięcy, nastąpiła druga uchwała nr 176/2009 z 16 kwietnia, precyzująca zakres uchwały pierwszej.

Po drugie, warto (ponownie) zadać sobie pytanie, jaki jest zakres odpowiedzialności Autoryzowanego Doradcy przed inwestorami za działania spółki, którą się opiekuje. W zamyśle organizatora NewConnect, AD miał gwarantować poprawność informacji, które spółka przekazuje inwestorom. Po części za pomocą odpowiednich metod kontrolnych (pomoc w i nadzór nad wykonywaniem obowiązków informacyjnych przez spółkę) i doradczych (AD miał prowadzić młodą spółkę “za rękę” przez arkana rynku kapitałowego), a po części kredytując spółkę swoim własnym autorytetem przed inwestorami.

Autoryzowani Doradcy zaciągnęli ogromne kredyty zaufania u inwestorów i pierwszemu z AD przyszło za to już zapłacić. Czy AD posiada dostateczne narzędzia do nadzorowania i kontrolowania spółki, czy też jego działalność musi się opierać wyłącznie na pustym kredycie zaufania? Jak mówi sam zainteresowany, jego możliwości jak każdego doradcy są ograniczone i zawsze ostateczna decyzja należy do zarządu spółki. Dopóki wszystko ze spółkami jest ok, AD wypełniają swoją rolę, NewConnect rośnie. Gdy zaczynają się problemy, okazało się, że spółka nie bardzo wiedziała jak sobie poradzić z wypełnianiem swoich obowiązków. Autoryzowany Doradca wiedział, ale nie był w stanie wymóc na spółce odpowiedniego postępowania. A GPW potrafiła tylko w ostateczności upomnieć spółkę, że ciążą na niej pewne obowiązki. Ciekawe, co by powiedziało środowisko rynku kapitałowego, gdyby Komisja Nadzoru Finansowego w przypadku ciężkiego złamania obowiązków informacyjnych przez spółkę przypomniała jej zarządowi o istnieniu Ustawy o ofercie i Rozporządzenia o obowiązkach…

Po trzecie, najbardziej boli mnie to, że w takiej niesławie kończy swój giełdowy żywot spółka, która znalazła się w II etapie konkursu Złota Strona Emitenta, a jeszcze w lutym 2009 roku znalazła się na podium w rankingu stron internetowych spółek z NewConnect organizowanym przez Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych (ta informacja nadal wisi na głównej stronie spółki). Pamiętam ulotki o kilkusetprocentowo wypełnionych obietnicach rozdawane przez spółkę podczas konferencji Profesjonalny Inwestor 2008 w Międzyzdrojaw w końcu listopada 2008 roku. I pamiętam Rynek wygląda znacznie lepiej niż jeszcze kilka miesięcy temu. Jeśli klienci równie chętnie jak w ostatnich tygodniach będą podpisywali z nami umowy, jestem spokojny o przyszłość spółki z 23 marca 2009 roku, na tydzień przed wnioskiem o upadłość likwidacyjną.

Historia Perfect Line pokazuje, że relacje inwestorskie to nie są ozdobniki, trofea w konkursach, hasła na ulotkach, czy organizowanie fajnych imprez dla inwestorów.

Relacje inwestorskie to szczerość. Czasem aż do bólu.

Pozdrawiam,

Piotr Biernacki